Câu chuyện, triết lý và hành trình giáo dục tại Minh Việt
Trong buổi họp dành cho các gia đình mới của năm học SY27, Giám đốc Dự án Phạm Tuấn Anh, hay còn được gọi với cái tên thân mật là chú Gấu, đã có một cuộc trò chuyện chân thành về hành trình hình thành và phát triển của Minh Việt. Qua đó, các gia đình có dịp hiểu rõ hơn về nơi mình đang gửi gắm con: Minh Việt bắt đầu từ đâu, theo đuổi những giá trị nào và mong muốn đồng hành cùng các con trên hành trình trưởng thành ra sao.
Kết nối từ Washington, D.C., chú Gấu chia sẻ rằng dù dự án đã bước sang năm thứ tám, chú vẫn cảm thấy hồi hộp mỗi khi gặp gỡ phụ huynh vào đầu năm học. Có lẽ bởi phía sau mỗi ô cửa nhỏ trên màn hình là một gia đình, một đứa trẻ và một niềm tin mà Minh Việt luôn trân trọng, không bao giờ xem là điều hiển nhiên.
Từ một tuổi thơ thiếu thốn đến mong muốn mở ra cơ hội cho trẻ em Việt Nam
Trong buổi họp, chú Gấu đã chia sẻ về tuổi thơ của mình trong một gia đình nghèo tại Hà Nội, khi cơ hội tiếp cận với tri thức, đặc biệt là ngoại ngữ, còn vô cùng hạn chế. Mãi đến năm 13, 14 tuổi, chú mới bắt đầu làm quen và đọc được những dòng tiếng Anh đầu tiên. Chính xuất phát điểm nhiều thiếu thốn ấy đã giúp chú thấu hiểu sâu sắc giá trị của giáo dục và sức mạnh của những cơ hội học tập được trao đúng lúc.
Sự chăm chỉ và khát khao học hỏi đã đưa chú Gấu đến với cơ hội học cao học tại Hoa Kỳ, sau đó làm việc tại nhiều tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc, Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Thế giới và Phòng Tình huống của Nhà Trắng. Những trải nghiệm đó không khiến chú quên đi tuổi thơ thiếu thốn của mình. Ngược lại, chúng càng làm rõ hơn một niềm tin đã theo chú trong suốt nhiều năm: giáo dục có thể thay đổi cuộc đời một con người, nhưng cơ hội tiếp cận một nền giáo dục tốt không nên chỉ dành cho những gia đình có điều kiện đặc biệt.
Chính từ mong muốn ấy, những lớp học đầu tiên của Minh Việt đã ra đời vào năm 2019. Ý tưởng ban đầu rất giản dị: kết nối giáo viên Mỹ với học sinh Việt Nam thông qua lớp học trực tuyến, để các em có thể học với giáo viên quốc tế mà không nhất thiết phải theo học tại những ngôi trường có mức học phí ngoài khả năng của phần lớn gia đình.
Từ vài lớp học nhỏ, Minh Việt dần trở thành một cộng đồng giáo dục với nhiều chương trình dành cho học sinh và phụ huynh. Tuy nhiên, điều mà người sáng lập nhấn mạnh trong buổi họp là mục tiêu cốt lõi của dự án chưa từng thay đổi: tạo thêm cơ hội học tập, đặc biệt cho những gia đình chưa có nhiều điều kiện. Bởi vậy, việc giữ học phí ổn định không chỉ là một chính sách, mà còn là một lời cam kết với cộng đồng.
Giáo dục không chỉ để thi cử hay tìm một công việc tốt
Trong suốt buổi chia sẻ, có một thông điệp được nhắc lại nhiều lần: đích đến của Minh Việt không đơn thuần là giúp một đứa trẻ nói tiếng Anh tốt, đạt điểm SAT cao hay giành được học bổng. Đích đến lớn hơn là giúp các con trở thành những con người hạnh phúc, hiểu biết, có khả năng bước ra thế giới nhưng không quên gia đình và quê hương; biết trân trọng những cơ hội mình có và sẵn sàng đóng góp cho người khác.
Theo chú Gấu, đầu tư cho giáo dục từ sớm có thể mang lại những giá trị lâu dài vượt xa số tiền mà gia đình bỏ ra. Điều quan trọng nhất không phải một phép tính thu nhập cụ thể trong tương lai, mà là vốn ngôn ngữ, khả năng tư duy, sự tự tin, tính kỷ luật và tầm nhìn mà một đứa trẻ tích lũy được qua nhiều năm. Đó là những tài sản có thể theo các con suốt đời.
Mỗi giai đoạn học tập cần có sự đồng hành khác nhau
Để phụ huynh hình dung rõ hơn về con đường học tập của các con, buổi họp đã giới thiệu lộ trình giáo dục tại Minh Việt qua ba giai đoạn.
Từ PreK đến lớp 3: Gieo hạt giống ngôn ngữ và niềm vui học tập
Trong những năm đầu tiên, điều quan trọng nhất là giúp các con làm quen với tiếng Anh, với giáo viên và với cách học trong một môi trường quốc tế.
Ở giai đoạn này, phụ huynh không cần quá lo lắng khi con chưa thể dịch bài sang tiếng Việt hoặc chưa kể lại được đầy đủ mình đã học gì. Các con đang tiếp nhận ngôn ngữ theo một quá trình tự nhiên: nghe, quan sát, nhận biết, tích lũy và dần dần hình thành khả năng diễn đạt. Một em bé học tiếng mẹ đẻ cũng không bắt đầu bằng việc giải thích ngữ pháp hay dịch từng câu. Việc học ngoại ngữ từ sớm cũng cần được trao cho sự kiên nhẫn tương tự.
Trong năm học thứ chín, Minh Việt dự kiến mở 600 suất học PreK miễn phí dành cho các em nhỏ từ ba đến bốn tuổi. Các gia đình chỉ cần đặt một khoản cam kết và sẽ được hoàn lại khi con tham gia học tập nghiêm túc, có tiến bộ. Đây được xem là một bước đi quan trọng nhằm gieo những hạt giống ngôn ngữ sớm hơn cho trẻ em Việt Nam.
Từ lớp 4 đến lớp 8: Học cách viết, tư duy và trình bày ý tưởng
Lớp 4 và lớp 5 là những năm bản lề. Các con bắt đầu đi sâu hơn vào cách viết câu, sử dụng ngữ pháp và tổ chức suy nghĩ của mình bằng ngôn ngữ.
Từ lớp 6 đến lớp 8, việc học không còn chỉ dừng lại ở trả lời đúng hay nhớ được kiến thức. Các con được rèn luyện cách trình bày ý tưởng, đặt câu hỏi, bảo vệ quan điểm và nhìn một vấn đề từ nhiều góc độ.
Đặc biệt, từ khoảng 12 tuổi, học sinh có cơ hội tham gia lớp Công dân Toàn cầu do chú Gấu trực tiếp giảng dạy. Nội dung lớp học xoay quanh những vấn đề cốt lõi của thế giới hiện đại, được đúc kết từ nhiều năm học tập, làm việc và quan sát trong môi trường quốc tế.
Trong buổi họp, chú Gấu đã dùng một cách nói rất mạnh mẽ khi chia sẻ về giá trị của những bài học này. Đằng sau lời khẳng định ấy là niềm tin rằng nếu một đứa trẻ sớm hiểu cách thế giới vận hành, biết tư duy độc lập, quản lý bản thân, nhìn thấy cơ hội và sống có trách nhiệm, các con sẽ có một nền tảng vô cùng vững chắc để thành công trong tương lai.
Từ lớp 9 đến lớp 12: Chuẩn bị nghiêm túc cho đại học và cuộc sống trưởng thành
Ở bậc trung học phổ thông, nhịp học sẽ trở nên thử thách hơn. Chú Gấu ví giai đoạn này như một môi trường huấn luyện nghiêm túc, nơi học sinh chuẩn bị cho SAT, các môn AP, kỹ năng viết luận và quá trình tìm kiếm học bổng vào đại học Mỹ. Các con không chỉ cần kiến thức, mà còn cần tính kỷ luật, khả năng quản lý thời gian, sự bền bỉ và tinh thần chịu trách nhiệm đối với lựa chọn của mình.
Minh Việt cũng mong muốn tiếp tục đồng hành với những học sinh cũ sau khi các con bước vào đại học. Một trong những định hướng được chia sẻ tại buổi họp là chương trình hỗ trợ tài chính dành cho cựu học sinh có kết quả học tập tốt, với khoản vay lên tới 5.000 USD mỗi năm trong bốn năm đại học, không yêu cầu thế chấp hay những thủ tục phức tạp. Đó không chỉ là hỗ trợ về tiền bạc, mà còn thể hiện mong muốn xây dựng một cộng đồng trong đó các thế hệ học sinh tiếp tục tin tưởng, nâng đỡ và truyền cơ hội cho nhau.
Phụ huynh không cần trở thành giáo viên của con
Một phần quan trọng của buổi họp được dành để giải đáp câu hỏi: Cha mẹ nên làm gì khi con học bằng tiếng Anh nhưng không thể dịch hoặc kể lại bài học bằng tiếng Việt?
Câu trả lời là: đừng quá vội vàng.
Ngay cả người trưởng thành sử dụng tiếng Anh thành thạo trong công việc cũng có những khái niệm chuyên môn rất khó chuyển dịch trọn vẹn sang tiếng Việt. Việc không thể dịch ngay không có nghĩa là người học không hiểu. Đôi khi, kiến thức đã được hình thành trực tiếp trong ngôn ngữ thứ hai mà không cần đi qua một bản dịch trung gian.
Tương tự, khi vốn từ của trẻ còn ít, các con cần thời gian để nghe và tích lũy trước khi có thể nói một cách tự nhiên. Điều phụ huynh có thể làm tốt nhất không phải là kiểm tra con sau mỗi buổi học, bắt con dịch từng câu hoặc lo lắng khi con chưa được gọi phát biểu nhiều. Một lớp học chỉ là một phần của hành trình. Sự tiến bộ thật sự được tạo nên từ việc tham gia đều đặn, lắng nghe, đọc, luyện tập và tích lũy qua thời gian.
Các con cần cha mẹ ở bên với vai trò của một người đồng hành: trao tình yêu thương, tạo nề nếp học tập và giữ niềm tin vào quá trình phát triển của con.
Một cộng đồng giáo dục phải bắt đầu từ sự tôn trọng
Bên cạnh những chia sẻ về chuyên môn, buổi họp cũng thẳng thắn nhắc lại nguyên tắc văn hóa quan trọng nhất tại Minh Việt: tôn trọng phẩm giá của mỗi con người.
Sự tôn trọng ấy cần có trong mọi mối quan hệ: giáo viên với học sinh, học sinh với nhau, đội ngũ hỗ trợ với phụ huynh và phụ huynh với những người đang phục vụ cộng đồng. Minh Việt không chấp nhận những lời lẽ khiếm nhã, xúc phạm hay hành vi làm tổn thương nhân phẩm của giáo viên, trợ giảng và đội ngũ hỗ trợ. Khi một ranh giới nghiêm trọng bị vượt qua, dự án sẵn sàng chấm dứt việc cung cấp chương trình và hoàn trả học phí.
Đó có thể là một nguyên tắc cứng rắn, nhưng cũng là nền tảng giúp Minh Việt duy trì một cộng đồng an toàn và lành mạnh trong suốt nhiều năm. Không một khoản học phí nào có thể mua được quyền xúc phạm người khác. Và trẻ em cũng chỉ có thể học về lòng tử tế khi những người lớn xung quanh các em thực sự sống với tinh thần ấy.
Khi bố mẹ cũng trở thành người học
Một trong những điều đặc biệt của Minh Việt là cơ hội học tập không chỉ dành cho trẻ em.
Thông qua các chương trình ngoại ngữ và học tập cộng đồng, phụ huynh có thể tham gia những lớp tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Nhật, tiếng Pháp cùng nhiều nội dung về văn hóa, lịch sử và thế giới. Những chương trình này đã được bao gồm trong quyền lợi học tập của gia đình. Bố mẹ đừng chỉ đầu tư cho con mà quên mất việc chăm sóc trí tuệ và tâm hồn của chính mình. Khi cha mẹ dành thời gian học một ngôn ngữ mới, đọc thêm về lịch sử hay tìm hiểu một nền văn hóa khác, điều nhận lại không chỉ là kiến thức. Việc học giúp chúng ta duy trì sự tò mò, sự minh mẫn và khả năng kết nối với thế giới đang thay đổi từng ngày.
Quan trọng hơn, một đứa trẻ nhìn thấy bố mẹ mình vẫn kiên trì học tập sẽ hiểu rằng việc học không phải nghĩa vụ chỉ dành cho tuổi thơ. Học là một phần tự nhiên của cuộc sống.
Một lời cam kết được nhắc lại sau tám năm
Khép lại buổi họp, chú Gấu một lần nữa nhắc về lý do Minh Việt tồn tại. Đó không phải là một dự án được xây dựng chỉ để bán thêm một khóa học hay thu hút thêm nhiều học sinh. Đó là một trách nhiệm mà người sáng lập tự đặt lên vai mình đối với quê hương, với những trẻ em có khả năng nhưng chưa chắc đã có đủ cơ hội và với tương lai của Việt Nam. Tám năm không phải là một hành trình ngắn. Trong thời gian ấy, Minh Việt đã có những thay đổi, những bài học, những điều làm tốt và cả những điều cần tiếp tục hoàn thiện. Nhưng điều vẫn được gìn giữ là niềm tin rằng giáo dục chân thành, lâu dài và có trách nhiệm có thể tạo nên những thay đổi lớn lao.
Buổi họp kết thúc bằng lời chúc sức khỏe gửi đến các gia đình và một lời nhắn giản dị: hãy tin tưởng vào giá trị của việc đầu tư cho giáo dục, kiên nhẫn với hành trình trưởng thành của các con và cùng nhau xây dựng một cộng đồng học tập tử tế. Bởi đôi khi, một cơ hội học tập được trao đúng lúc không chỉ thay đổi tương lai của một đứa trẻ. Nó có thể thay đổi cả một gia đình, rồi từ một gia đình tiếp tục lan tỏa đến cộng đồng và đất nước.
Comments