Từ bài hát đến câu hỏi mở: Một giờ học sinh động về thế giới thực vật

https://youtu.be/aWodq-fMIWk

Buổi học Khoa học của các bạn lớp 5 lần này bắt đầu không phải bằng một định nghĩa hay những dòng chữ trong sách, mà bằng một bài hát vui nhộn về cây xanh.

Theo giai điệu của bài hát, từng bộ phận của cây lần lượt xuất hiện: rễ âm thầm hút nước và giúp cây đứng vững, thân nâng đỡ cây và đưa chất dinh dưỡng đi khắp nơi, lá đón ánh sáng mặt trời để tạo ra thức ăn, còn hoa giúp cây tiếp tục sinh trưởng và sinh sản. Những kiến thức khoa học tưởng như có phần khô khan bỗng trở nên thật nhẹ nhàng, dễ nhớ khi được kể bằng âm nhạc.

Bài hát vừa kết thúc, cô giáo liền hỏi:

“Các con còn nhớ những bộ phận nào của cây không?”

Những cánh tay nhanh chóng được giơ lên. Một bạn học sinh trong lớp được mời chia sẻ. Dù đường truyền khiến em không nghe thật rõ phần đầu của bài học, em vẫn tự tin trả lời rằng cây có lá và thân. Khi nhìn vào hình minh họa cô đưa ra, em tiếp tục nhận ra hoa. Cô giáo nhẹ nhàng dẫn em quan sát xuống phía dưới lớp đất để tìm thêm một bộ phận quan trọng khác: rễ cây. Câu trả lời chính xác của bạn học sinh được cô đón nhận bằng lời khen ấm áp. 

Sau phần hỏi đáp, cô mời cả lớp lấy vở ra và tự vẽ một cái cây. Các bạn có thể vẽ theo cách mình thích, nhưng cần ghi lại đầy đủ bốn bộ phận cơ bản vừa học: rễ, thân, lá và hoa. Việc vừa nghe, vừa quan sát, vừa tự tay vẽ lại giúp kiến thức không chỉ đi qua màn hình mà còn được các em ghi nhớ bằng chính nét bút của mình.

Từ những bộ phận quen thuộc của cây, cô dẫn cả lớp đến với một từ khoa học dài hơn: photosynthesis – quá trình quang hợp.

Cô hiểu rằng một từ dài như vậy có thể khiến các bạn nhỏ hơi ngần ngại, nên cô không đọc thật nhanh rồi yêu cầu học sinh nhắc lại. Thay vào đó, cô phát âm thật chậm, chia từ thành những phần nhỏ và giải thích rằng đôi khi chính cô cũng cần nói một từ chậm rãi trước khi có thể đọc nó trôi chảy. Một lời chia sẻ rất giản dị, nhưng lại gửi đến học sinh một thông điệp quan trọng: gặp một từ khó không có nghĩa là chúng ta không làm được; chỉ cần bình tĩnh chia nhỏ và luyện tập từng bước.

Đúng lúc ấy, một câu hỏi thú vị xuất hiện trong cửa sổ trò chuyện:

“Cành cây có phải là một bộ phận của cây không ạ?”

Cô giáo lập tức dừng lại để trả lời. Cô khẳng định rằng cành chắc chắn là một bộ phận của cây, đặc biệt là đối với những cây lớn. Ngoài những bộ phận cơ bản đang học, cây còn có thể có cành và quả. Cô xoay camera về phía khu vườn phía sau nhà và chỉ cho cả lớp thấy những cây táo nhỏ đang lớn sau hàng rào. Đó vẫn còn là những cây táo con, nhưng khi lớn lên, chúng sẽ có nhiều cành hơn và một ngày nào đó có thể cho những quả táo.

Chỉ trong một khoảnh khắc, khu vườn của cô giáo dường như đã bước thẳng vào lớp học. Hình vẽ về cái cây trên màn hình được nối liền với một cây táo thật đang đón nắng ngoài trời. Điều đáng quý trong buổi học không chỉ là việc các con nhớ được rễ, thân, lá hay hoa. Các con còn được khuyến khích lắng nghe, quan sát, tự tin trả lời và mạnh dạn đặt thêm câu hỏi về điều mình tò mò. Cô giáo trân trọng từng đóng góp ấy, dùng chính câu trả lời và câu hỏi của học sinh để tiếp tục dẫn dắt bài học.

Với một bài hát, một trang vở, những hình ảnh minh họa và vài cây táo nhỏ ngoài vườn, bài học về thực vật đã trở thành một câu chuyện thật gần gũi. Và có lẽ sau buổi học này, khi nhìn thấy một cái cây bên đường hay trong khu vườn nhà mình, các bạn nhỏ sẽ không chỉ thấy màu xanh của lá, mà còn nhớ đến những chiếc rễ đang hút nước dưới lòng đất, thân cây đang nâng đỡ những cành cây và một quá trình quang hợp kỳ diệu đang âm thầm diễn ra dưới ánh mặt trời.